Aktywność fizyczna a zdrowie

Każde ćwiczenie dodane do naszej normalnej aktywności w bardzo krótkim czasie przyniesie korzyści dla zdrowia. Im więcej będziemy ćwiczyć, oczywiście nie przekraczając granic zdrowego rozsądku, tym więcej zyskamy. Jeśli prowadzimy mało aktywne życie, zwykły codzienny dwudziestominutowy spacer, szybko doda nam sprawności energii, pobudzi umysł, wyostrzy zmysły, i nada życiu dodatkowy smak. Powinniśmy starać się przyzwyczajać do co najmniej trzech szybkich dwudziestominutowych spacerów w każdym tygodniu- w parku, wokół domu, a nawet po mieszkaniu i ewentualnie dodać parę innych zajęć sportowych, aby wzmocnić nasza silę i giętkość.

Każde ćwiczenie dodane do naszej normalnej aktywności w bardzo krótkim czasie przyniesie korzyści dla zdrowia. Im więcej będziemy ćwiczyć, oczywiście nie przekraczając granic zdrowego rozsądku, tym więcej zyskamy, Jeśli prowadzimy mało aktywne życie, zwykły codzienny dwudziestominutowy spacer, szybko doda nam sprawności energii, pobudzi umysł, wyostrzy zmysły, i nada życiu dodatkowy smak. Powinniśmy starać się przyzwyczajać, do co najmniej trzech szybkich dwudziestominutowych spacerów w każdym tygodniu- w parku, wokół domu, a nawet po mieszkaniu i ewentualnie dodać parę innych zajęć sportowych, aby wzmocnić nasza silę i giętkość.

W warunkach współczesnej cywilizacji wysiłek fizyczny, który kiedyś był niezbędny do wykonywania pracy, zmniejsza się coraz bardziej, powinna więc zmniejszać się odpowiednio ilość pożywienia, będąca źródłem energii. Niestety, nie można mówić o równowadze między tymi zjawiskami. Zachwiany bilans energetyczny (nadmiar energii pożywanej w stosunku do wydatku energetycznego) prowadzi do nadwagi i otyłości powodującej szkodliwe dla zdrowia następstwa. Brak ćwiczeń osłabia kościec i zwiększa ryzyko rozwoju osteoporozy, której rezultatem są łamliwe kości. Osoby nieaktywne są bardziej narażone na schorzenia dróg oddechowych, takie jak zapalenie oskrzeli, i choroby metaboliczne, jak cukrzyca.

Wskutek braku aktywności pogarsza się sprawność i równowaga. Siedzący tryb życia powoduje także osłabienie układu immunologicznego. Podstawa mechanizmów obronnych organizmu jest układ limfatyczny, którego zadaniem jest rozprowadzenie po całym organizmie limfy zawierającej leukocyty i przeciwciała zwalczające infekcje. Jeśli przez większość czasu jesteśmy nieaktywni, układ limfatyczny ulega osłabieniu i staje się mniej skuteczny, przez co naraża nas na mniej lub bardziej groźne infekcje oraz stwarza szereg innych poważnych zagrożeń.

Ogromne znaczenie ruchu dla zdrowia człowieka potwierdził wynik eksperymentu, który polegał na unieruchomieniu przez pewien okres zdrowych ludzi w łóżku. Już po 3—4 tygodniach wystąpiły w ich organizmach niekorzystne zmiany, objawiające się obniżeniem wydolności fizycznej (łatwość męczenia się), wzmożoną nerwowością, a po 6 tygodniach zauważono niekorzystne zmiany w kręgosłupie i większą skłonność do chorób.
Podobnych doświadczeń oraz obserwacji przeprowadza się obecnie dużo, a na podstawie ich wyników można stwierdzić, że ruch jest czynnikiem zdrowia, a jego brak sprzyja stanom chorobowym.

Brak ruchu jest przyczyną zmęczenia pracowników umysłowych. Zmęczenie to jest bardzo trudne do usunięcia. Praca w pozycji siedzącej, mało ruchliwej sprzyja niedotlenieniu tkanki mózgu. Nawet krótki spacer powoduje dwukrotny wzrost ilości powietrza wprowadzanego do płuc. Na skutek małej aktywności ruchowej oprócz zaburzeń w pracy układu nerwowego występują także niekorzystne zmiany w pracy układu sercowo-naczyniowego.

Z badań wynika, że ludzie nieaktywni fizycznie znacznie częściej zapadają na chorobę wieńcową niż ci, którzy wykonują pracę wymagającą wysiłku fizycznego, lub też są aktywni pod względem ruchowym w czasie wolnym od pracy. Dlatego też konieczne jest przełamywanie niechęci do zajęć ruchowych, systematyczne uprawianie gimnastyki, gier sportowych, odbywanie spacerów i uczestniczenie w wycieczkach turystycznych.

Do najpopularniejszych form ruchu, które mogą być stosowane w każdym wieku należą dłuższe spacery oraz piesza turystyka. Spacer dla zdrowia powinien być nieco szybszy niż zwykły spacer i trwać co najmniej 30 minut. Dobrze jest stosować także dłuższe, trwające około 3 godzin, spacery poza miasto. Odbywane systematycznie nie tylko utrzymują w dobrej kondycji mięśnie nóg, lecz także powodują poprawę pracy układu krążenia, a zwłaszcza serca. Należy zaczynać od spacerów krótszych i stopniowo je przedłużać.

Bardzo korzystną formą aktywności ruchowej jest gimnastyka. Może ona być uprawiana w każdym wieku czy to jako gimnastyka poranna popularyzowana przez radio, czy też jako odpowiednie ćwiczenia podczas przerw, speca1nie do tego celu przeznaczonych, w czasie pracy. Ćwiczenia te powinny być proste, niezbyt męczące (połączone z ćwiczeniami oddechowymi), zawsze dostosowane do indywidualnych możliwości wykonujących je osób.
Uprawianie sportu i gier ruchowych zaleca się w każdym wieku. Ludzie młodzi i w wieku średnim mogą uprawiać sport i gry ruchowe bardziej aktywne, jak np. siatkówka, tenis, pływanie jazda na łyżwach itp. Po czterdziestce należy zachować pewną ostrożność w wyborze dyscyplin sportowych i gier, zwłaszcza gdy wcześniej nie uprawiało się systematycznie żadnych ćwiczeń mchowych. Dlatego też ich dobór najlepiej jest uzgodnić z lekarzem.

Ważne!

Zwyczaj „zapracowania” na swój posiłek poprzez ćwiczenie może być dobrym sposobem na pozbycie się zbędnych kilogramów i zwiększenie poziomu sprawności. W końcu nasi przodkowie musieli wydatkować znaczne ilości energii żeby zdobyć pożywienie, zanim mogli je zjeść. Istnieją również fizjologiczne korzyści ze spożywania posiłku po ćwiczeniach. Po wysiłku fizycznym składniki odżywcze są absorbowane łatwiej i szybciej, a zapasy glikogenu w wątrobie i mięśniach skutecznie uzupełniane. Jednak zanim zabierzemy się do jedzenia, musimy trochę odpocząć, w przeciwnym razie możemy ćwiczeniami „zarobić” na niestrawność.

Autor: Maciej Bońkowski